Μνημεία και τέρατα
Αρνήθηκε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο να δώσει άδεια στους SCORPIONS για μια συναυλία στο Κάστρο της Μυτιλήνης. Αιτία ο φόβος ότι το πλήθος που θα συνέρρεε και οι πιθανές εκδηλώσεις του θα έθεταν σε κίνδυνο τα μνημεία που περιλαμβάνονται στο χώρο του κάστρου. Η απόφαση αυτή αποτελεί ασφαλώς εξαίρεση, καθώς γενικά έχουμε μάθει να εκμεταλλευόμαστε οικονομικά τα μνημεία της χώρας. Αυτό το όψιμο δείγμα σεβασμού στα απομεινάρια του πολιτισμού μας ας αποτελέσει την αρχή ανάλογων εκτιμήσεων, αλλά και τη βασική αρχή αντιμετώπισης της κληρονομιάς μας.
Αλήθεια, τι άλλο θα κέρδιζε το μνημείο από τη συναυλία εκτός από το πράγματι σεβαστό τέλος παραχώρησης, που ανέρχεται στα 20.000 ευρώ; Πιστεύει κανείς ότι διεθνώς θα δινόταν έμφαση στο πού έγινε η συναυλία του γνωστού συγκροτήματος παραπάνω από την εμφάνιση του ίδιου του συγκροτήματος; Δε νομίζω. Αν οι διοργανωτές αρνηθούν τον αντιπροτεινόμενο χώρο, τότε φαίνεται ότι δεν ήθελαν το κάστρο για να χωρέσουν ή να βολευτούν, αλλά για την ακτινοβολία του.
Συνεχίζει παρόλα αυτά να με εκπλήσσει η άρνηση του ΚΑΣ. Κι αυτό γιατί δε βλέπω να ευαισθητοποιούνται οι αρμόδιοι όταν φυτρώνουν αυθαίρετες χωματερές δίπλα στα αρχαία ή όταν τα τουριστικά καταστήματα και τα καταλύματα λυμαίνονται τις περιοχές αυτές. Όπως διάβασα, μέσα από το κάστρο της Μυτιλήνης, που θέλουν οι υπεύθυνοι να προστατεύσουν, περνά αυτοκινητόδρομος! Όπως επίσης δεν άκουσα και δε διάβασα πουθενά επίσημη διαμαρτυρία για την καπηλεία της Ακρόπολης προσφάτως από κοινοβουλευτικό κόμμα για την προώθηση κομματικού (κοινωνικού δήθεν) μηνύματος.
Αυτό που χρειάζεται είναι η κατάστρωση σχεδίου αξιοποίησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αξιοποιώ δε σημαίνει εκμεταλλεύομαι οικονομικά, ούτε βέβαια αφήνω ανέπαφα και στην τύχη τους τα μνημεία. Προβάλλω, συντηρώ, διαφημίζω, αναδεικνύω και παρακολουθώ με αγάπη κι ενδιαφέρον το ωραίο πρόσωπο που έχει το παρελθόν του τόπου μου. Εμπνέομαι για να δημιουργήσω κάτι ανάλογο ή ανώτερο. Κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα ένα μεγαλεπήβολο αρχιτεκτονικό δημιούργημα ή ένας «ναός» του πνεύματος ή της τέχνης σαν το Μέγαρο ή το Ολυμπιακό στέγαστρο. Την αξία του ωραίου και του καλού την υπηρετεί στις μέρες μας ο σεβασμός στο περιβάλλον και τη φύση, η διαμόρφωση οικισμών που βοηθούν τους ανθρώπους να ζήσουν καλύτερα και πιο ανθρώπινα.
Όταν σήμερα κυριαρχούν χαρακτηρισμοί όπως απάνθρωπο, αφύσικο, αντιαισθητικό, άβολο, ακαλαίσθητο, πνιγηρό, κι αυτοί αναφέρονται στο περιβάλλον που ζούμε, τότε πρέπει ν’ ανησυχούμε για το βαθμό επίδρασης του αρχαίου μέτρου και της ελληνικής ισορροπίας στη ζωή μας. Αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο κέρδος από τη μελέτη και αξιοποίηση της κληρονομιάς μας και αυτό θ’ αποτελούσε μεγαλύτερη απόδειξη ότι τη σεβόμαστε στην πράξη: αν μπορούσαμε να μεταφέρουμε στην καθημερινότητά μας την ομορφιά και το μέτρο κάποιων μνημείων, την ηρεμία και την ανάταση που προσφέρουν οι βυζαντινοί ναοί, τη γλυκύτητα που μεταδίδει το πιο ωραίο μνημείο του κόσμου, η ελληνική φύση.
Αρνήθηκε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο να δώσει άδεια στους SCORPIONS για μια συναυλία στο Κάστρο της Μυτιλήνης. Αιτία ο φόβος ότι το πλήθος που θα συνέρρεε και οι πιθανές εκδηλώσεις του θα έθεταν σε κίνδυνο τα μνημεία που περιλαμβάνονται στο χώρο του κάστρου. Η απόφαση αυτή αποτελεί ασφαλώς εξαίρεση, καθώς γενικά έχουμε μάθει να εκμεταλλευόμαστε οικονομικά τα μνημεία της χώρας. Αυτό το όψιμο δείγμα σεβασμού στα απομεινάρια του πολιτισμού μας ας αποτελέσει την αρχή ανάλογων εκτιμήσεων, αλλά και τη βασική αρχή αντιμετώπισης της κληρονομιάς μας.
Αλήθεια, τι άλλο θα κέρδιζε το μνημείο από τη συναυλία εκτός από το πράγματι σεβαστό τέλος παραχώρησης, που ανέρχεται στα 20.000 ευρώ; Πιστεύει κανείς ότι διεθνώς θα δινόταν έμφαση στο πού έγινε η συναυλία του γνωστού συγκροτήματος παραπάνω από την εμφάνιση του ίδιου του συγκροτήματος; Δε νομίζω. Αν οι διοργανωτές αρνηθούν τον αντιπροτεινόμενο χώρο, τότε φαίνεται ότι δεν ήθελαν το κάστρο για να χωρέσουν ή να βολευτούν, αλλά για την ακτινοβολία του.
Συνεχίζει παρόλα αυτά να με εκπλήσσει η άρνηση του ΚΑΣ. Κι αυτό γιατί δε βλέπω να ευαισθητοποιούνται οι αρμόδιοι όταν φυτρώνουν αυθαίρετες χωματερές δίπλα στα αρχαία ή όταν τα τουριστικά καταστήματα και τα καταλύματα λυμαίνονται τις περιοχές αυτές. Όπως διάβασα, μέσα από το κάστρο της Μυτιλήνης, που θέλουν οι υπεύθυνοι να προστατεύσουν, περνά αυτοκινητόδρομος! Όπως επίσης δεν άκουσα και δε διάβασα πουθενά επίσημη διαμαρτυρία για την καπηλεία της Ακρόπολης προσφάτως από κοινοβουλευτικό κόμμα για την προώθηση κομματικού (κοινωνικού δήθεν) μηνύματος.
Αυτό που χρειάζεται είναι η κατάστρωση σχεδίου αξιοποίησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αξιοποιώ δε σημαίνει εκμεταλλεύομαι οικονομικά, ούτε βέβαια αφήνω ανέπαφα και στην τύχη τους τα μνημεία. Προβάλλω, συντηρώ, διαφημίζω, αναδεικνύω και παρακολουθώ με αγάπη κι ενδιαφέρον το ωραίο πρόσωπο που έχει το παρελθόν του τόπου μου. Εμπνέομαι για να δημιουργήσω κάτι ανάλογο ή ανώτερο. Κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα ένα μεγαλεπήβολο αρχιτεκτονικό δημιούργημα ή ένας «ναός» του πνεύματος ή της τέχνης σαν το Μέγαρο ή το Ολυμπιακό στέγαστρο. Την αξία του ωραίου και του καλού την υπηρετεί στις μέρες μας ο σεβασμός στο περιβάλλον και τη φύση, η διαμόρφωση οικισμών που βοηθούν τους ανθρώπους να ζήσουν καλύτερα και πιο ανθρώπινα.
Όταν σήμερα κυριαρχούν χαρακτηρισμοί όπως απάνθρωπο, αφύσικο, αντιαισθητικό, άβολο, ακαλαίσθητο, πνιγηρό, κι αυτοί αναφέρονται στο περιβάλλον που ζούμε, τότε πρέπει ν’ ανησυχούμε για το βαθμό επίδρασης του αρχαίου μέτρου και της ελληνικής ισορροπίας στη ζωή μας. Αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο κέρδος από τη μελέτη και αξιοποίηση της κληρονομιάς μας και αυτό θ’ αποτελούσε μεγαλύτερη απόδειξη ότι τη σεβόμαστε στην πράξη: αν μπορούσαμε να μεταφέρουμε στην καθημερινότητά μας την ομορφιά και το μέτρο κάποιων μνημείων, την ηρεμία και την ανάταση που προσφέρουν οι βυζαντινοί ναοί, τη γλυκύτητα που μεταδίδει το πιο ωραίο μνημείο του κόσμου, η ελληνική φύση.
Δημήτρης Ράπτης
